Czy otrzymamy lepszą informację o wpływie jakości powietrza na zdrowie?

Spotkanie rozpoczęło się od przywołania fragmentu stanowiska Rady Zdrowia Publicznego z października 2024 roku, w którym Ministerstwo Zdrowia, jako wiodące zostało wskazane do priorytetowego działania, jakim jest zapewnienie szeroko dostępnej informacji o skutkach zdrowotnych zanieczyszczenia powietrza oraz zmiany klimatu. Apel rodziców stanowił odpowiedź na to zobowiązanie adresowane do resortu zdrowia.

Pierwsze wystąpienie eksperckie wzbudzało optymizm. Barbara Leśniczak, kierowniczka programu Edukacyjna Sieć Antysmogowa (ESA NASK) prezentowała, w jaki sposób monitoring jakości powietrza wpływa na świadomość społeczności szkolnej. Program ESA funkcjonuje w ponad 2300 szkołach w Polsce. Z ankiety przeprowadzonej wśród odbiorców tych działań, wśród których 84,9% to rodzice wynika, że oczekuje się dalszego rozwoju programu, w tym rozszerzenia monitoringu o zanieczyszczenia pochodzące z transportu.

W dalszej części posiedzenia dr Joanna Wieczorek z IMGW prezentowała wyniki badań, które wykazały związek różnych jednostek chorobowych z narażeniem na zanieczyszczenie powietrza. Udowodniono, że nie chodzi jedynie o układ oddechowy. Wiele z naszych problemów zdrowotnych bierze się z powietrza, choć nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę.

Prof. Mateusz Jankowski z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego powołał się na raport z badania postaw społecznych wobec zanieczyszczeń powietrza w Polsce, którego jest współautorem.

Badanie przeprowadzone w minionym roku wykazało, że poziom wiedzy społecznej na temat substancji zanieczyszczających powietrze, źródeł emisji i skutków zdrowotnych narażenia jest niestety niski. Mniej niż połowa dorosłych mieszkańców Polski stosuje podstawową profilaktykę zagrożeń środowiskowych, przez co rozumiemy ochronę przed skutkami zanieczyszczenia powietrza. Ta profilaktyka sprowadza się do unikania wietrzenia i aktywności na zewnątrz. Niewielu z nas sprawdza regularnie stan powietrza. Przez te czynniki istnieje także zbyt niska społeczna akceptacja dla większości polityk publicznych pozwalających na realne ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza. Oznacza to, że realizacja postulatów zawartych w apelu jest całkowicie uzasadniona.

Całość spotkania domknęło wystąpienie dr n. med. Magdaleny Muras-Skudlarskiej, lekarki podstawowej opieki zdrowotnej z Łodzi, która podzieliła się osobistymi refleksjami ze swojego gabinetu i podkreśliła, że potrzebujemy także lepszego informowania lekarzy, aby stosowali w rozpoznaniu kod „Z58.1 Narażenie na zanieczyszczenie atmosfery” i w ten sposób wpływali na świadomość i postawy swoich pacjentów.

W odpowiedzi na prezentacje eksperckie osoby zgromadzone na sali, w tym reprezentujące organizacje pozarządowe, samorząd i organy państwowe, dzieliły się także swoimi refleksjami oraz działaniami, w tym podniesiono temat negatywnego wpływu na jakość powietrza w Polsce, jaki może wywrzeć tzw. LEX Smród.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska odniosło się do prezentowanych zagadnień, zaprosiło do zaangażowania w konsultacjach projektowanej ustawy o jakości powietrza, które ruszą wkrótce. Ministerstwo Zdrowia z kolei nie wzięło udziału w posiedzeniu, nad czym wielu z uczestników spotkania wyrażało ubolewanie.

Z pełnym zapisem posiedzenia można zapoznać się na stronie Sejmu.

Elżbieta Lemańska-Błażowska,

@: e.lemanska-blazowska@rodzicedlaklimatu.org,

Tel: +48 666139397