Wszystkie trzy największe polskie miasta objęte europejskim rankingiem „Free to Breathe 2026” - Warszawa, Wrocław i Kraków - znalazły się w najniższej ćwiartce zestawienia 40 metropolii i otrzymały najgorszą ocenę E.
Najważniejsze fakty z raportu
- Ocena E dla Polski: Warszawa zajęła 33. miejsce (23,4 pkt), Wrocław 34. (22,3 pkt), a Kraków 35. (21,7 pkt) w gronie 40 badanych miast. Różnice punktowe są minimalne i wskazują na zbliżony profil wyzwań.
- Krakowski przełom w walce z pyłami: W latach 2023-2025 Kraków obniżył średnie stężenie pyłu 𝑃𝑀2.5 aż o 51% w porównaniu z latami 2016-2018, zajmując drugie miejsce w całej Europie pod względem tempa poprawy. Warszawa osiągnęła 6. wynik w Europie (spadek o 36%), a Wrocław 14. (spadek o 33%) - wszystkie znalazły się powyżej średniej europejskiej (28%).
- Spalinowa blokada: Redukcja stężenia dwutlenku azotu (𝑁𝑂2 ) pochodzącego głównie z transportu wyniosła zaledwie 22% w Warszawie, 23% we Wrocławiu i 26% w Krakowie - wobec unijnej średniej spadku wynoszącej 35%.
- Polityka transportowa powyżej średniej regionu: Polskie metropolie wdrażają bardziej aktywne działania niż inne miasta Europy Środkowo-Wschodniej (średnia 4,0 pkt na 10 wobec 1,9 pkt dla regionu CEE). Warszawa zdobyła 5 pkt, Kraków 4 pkt, a Wrocław 3 pkt.
[PODSUMOWANIE AUDIO: Nina Józefina Bąk, dyrektorka Clean Cities Campaign w Polsce]
Sukces w walce z pyłem. Transport pozostaje wyzwaniem
Spadek stężeń pyłu pokazuje, że konsekwentne działania przynoszą efekty. Teraz podobnej uwagi wymagają spaliny na ulicach, przy domach, szkołach i przedszkolach. Potrzebujemy lepszej ochrony zdrowia mieszkańców, zwłaszcza dzieci, seniorów i osób mieszkających przy ruchliwych drogach
- mówi Marta Żakowska, koordynatorka kampanii w Clean Cities.
Strefy czystego transportu: przewaga nad regionem i potrzeba kolejnych kroków
O skuteczności stref czystego transportu decydują zarówno ich wymagania, jak i ich przestrzeganie. Kolejnym krokiem powinna być dokładniejsza analiza tego, które pojazdy odpowiadają za największą część zanieczyszczeń na miejskich ulicach. Szczególną uwagę warto skierować na floty komercyjne, w tym taksówki i samochody dostawcze, które ze względu na duże dzienne przebiegi mogą mieć szczególnie istotny udział w emisji spalin. Pozwoli to skierować działania i wsparcie tam, gdzie przyniosą największą korzyść dla zdrowia mieszkańców
- mówi Nina Józefina Bąk, dyrektorka Clean Cities Campaign w Polsce
Ranking wskazuje także lokalne atuty miast
- Wrocław jest liderem infrastruktury rowerowej - wydzielone i chronione drogi rowerowe stanowią tam 52% głównych tras (wobec 45% w Warszawie i 37% w Krakowie).
- Kraków przoduje w elektryfikacji transportu zbiorowego - 23% floty autobusowej stanowią pojazdy elektryczne (w Warszawie 13%, we Wrocławiu 9%).
- Szkolne ulice pozostają niewykorzystaną szansą: obejmują one poniżej 10% placówek w Warszawie i Wrocławiu, natomiast Kraków nie osiągnął progu punktowego (minimum dwie takie ulice).
Nowe standardy na 2030 rok: wyzwanie dla całej Europy
- stężenie 𝑁𝑂2 wynosi od 26,0 µg/m³ we Wrocławiu do 31,1 µg/m³ w Krakowie.
- stężenie 𝑃𝑀2,5 mieści się w przedziale od 15,3 µg/m³ w Warszawie do 17,1 µg/m³ w Krakowie.
Od rankingu do działania: petycje do władz miast
O rankingu
Przygotowany przez Clean Cities „Free to breathe City ranking 2026” obejmuje 40 europejskich miast. Zestawienie ocenia poziom zanieczyszczenia powietrza, poziom spełniania nowych unijnych norm, zmianę stężeń PM2.5 i NO₂ oraz działania w obszarze systemu transportowego miasta. Dane o stężeniach obejmują lata 2023–2025, a ocenę poprawy oparto na porównaniu z latami 2016–2018. Wyniki nie stanowią samodzielnej oceny skuteczności poszczególnych SCT, zwłaszcza działań wprowadzonych pod koniec tego okresu lub później. Ranking obejmuje zarówno miasta w granicach administracyjnych, jak i szersze obszary metropolitalne, zgodnie z jednostkami dostępnymi w danych Europejskiej Agencji Środowiska. Dane za 2025 rok są nadal weryfikowane, dlatego ostateczne wartości mogą ulec niewielkim zmianom. Źródła danych: Europejska Agencja Środowiska, roczne statystyki jakości powietrza (połączone bazy AirBase i e-Reporting) uzupełnione badaniami Clean Cities nad politykami miejskimi.
O nas
Clean Cities zachęca obecnie rządy i władze miast do wykorzystania AAQD jako szansy na poprawę zdrowia i codziennego życia mieszkańców – poprzez jasne plany redukcji zanieczyszczeń oraz działania ograniczające główne miejskie źródła emisji. Clean Cities to europejska koalicja ponad 150 organizacji pozarządowych i inicjatyw oddolnych, która buduje poparcie społeczne dla transformacji miast – od miast pełnych zanieczyszczeń
komunikacyjnych w stronę zdrowych miast mobilności aktywnej, współdzielonej oraz elektrycznej.








